পাতা:বিশ্বকোষ দ্বাদশ খণ্ড.djvu/২৯১

উইকিসংকলন থেকে
পরিভ্রমণে ঝাঁপ দিন অনুসন্ধানে ঝাঁপ দিন
এই পাতাটির মুদ্রণ সংশোধন করা প্রয়োজন।


দক্ষিণ [ ২৯১ ] झकिर्णे anংক, রক্তপিত্তনাশক, স্বধ, কান্তি ও বুদ্ধিদায়ক, শস্ত नाभर, विनाशे, अथ ७ बाबूवर्कक । भ७.शन यड़छि शै३eনক । ( দ্রব্যগুণ ) এই দিকের অধিপতি বৃষ, কণ্ঠ ও भकल्लानि । (८छाङिखरु) २ यस्त्रानिविधि नन । ७ अडिई। g জাদিকৰ্ম্মাবসানে ব্রাহ্মণদিগকে ষে বিহিত দান করা হয় ; ...বিকের পারিশ্রমিক, পূজা প্রভৃতি সমাপন করিলে ४:ब्राहिड:क भण्ड cर नॉन कह यां★, ठांश८क नभिगl কহে। দানযজ্ঞ ব্রত প্রভৃতির দক্ষিণ না দিলে, তাহা ভক্ষে अङइठिन छांद्र निझन श्ञ * ७३णs arठाक कॉर्षiांदगांप्न দক্ষিণ দেওয়া কৰ্ত্তব্য । “श्रमरुनक्रि११ मांन६ उउटै*ब नृ८°ांख्म । तिरुअ१ उदिजॉनैौद्रांद्धश्वनौद श्ठ१ रुचिः ॥” (छतिशुभू' ) खु5ि श्हेग्न उख्थूिर्वक प्रक्रिो हिङ श्ग्र'।' य ि८कोन %ठि८क मक्रिो म ८मsग्न श्ञ्ज, ७८द नकशहे निष्फल इग्न । ( ಇಆ ಜ್ಞf (ಚಕಿ, ಘ೪ ೫೪” नांtनहे श्वर्ष मक्रि१ দেওয়া কর্তব্য { 锻

  • श् १११ श्रब्रमश् मिश् छ् {ि* हि१! १द्रां । সৰ্ব্বেষামেব দানীনাং সুবৰ্ণং দক্ষিণেষুতে ॥” ( ব্যাস ) কত ক গুলি দানে গো বস্ত্রাদি দক্ষিণার বিধান আছে, fকন্তু সেই সেই স্থলে গোবস্ত্রাদিই দক্ষিণ দিতে হইবে । দেখানে কোন উল্লেখ নাই, সেই স্থলেই সুবর্ণ দক্ষিণ প্রশস্ত। সকলের মধ্যে সুবর্ণ শ্রেষ্ঠ, এই জন্ত 'সুবৰ্ণং দক্ষিণেষ্ণুতে’ ইহা লিখিত হইয়াছে ।

"হুবর্ণ রজত তাম্রং তণ্ডুগং ধান্তমেব চ। g নিত্যশ্ৰাদ্ধং দেবপূজা সৰ্ব্বমেব স দক্ষিণ ॥” (স্কন্দপু ) নিত্যশ্ৰাদ্ধ, দেবপূজা প্রভৃতি সুবর্ণ, রজত, তাম্র, তণ্ডুল, ধাঙ্গ প্রভৃতি সকলই দক্ষিণ হইতে পারে । দেয় দ্রব্যের তৃতীয়াংশ मभिभाँक्रिटङ रुग्न । श्रांज़ cब छांटनव्र नशि* ऊँख श्ब्र नॉरे, उश्न्नि प्रभा३४ रु! अखि असूजएन्न झझिग"टिज्र रुद्दे८क् । “८मग्नष्ठदासूउँौब्रांश्*१ प्रक्रिभाँ१ भग्नि कन्नरग्रं९ । * মন্থক দক্ষিণে দানে শাংশং বাপি শক্তিতঃ ॥” (স্কলাপুং) স্থাপুরুষ প্রভৃতি দানে ক্ষিণ শতাংশ বা তদন্ধ প্রদান भद्रिप्र ५१५ ख्रिं शशिज:क ििमश्रः अििन कश्नि:व । বক্স • দক্ষিণার সহিত কপি দিগকুে ফল প্রদান করে। কার্য্য ग→म रुहेtनहे भक्रिभं श्रिव, न निtण ¢ङि भ१ दूक्षि श्द्र । কৰ্ম্ম সম্পূর্ণ হইলে মুহূৰ্ত্তকাল মধ্যে ন দিলে দ্বিগুণ বৃদ্ধি, ७कनिन अडौठ श्हेtन'*ङ स५, उिन निन श्रउँौङ श्ग उाशूद्र म*७५, ५कमारन गुफ् ७१ ७ ७क द९गद्र भउ হইলে ত্রিকোটিগুণ বৃদ্ধি হয় এবং ঘজমানের সেই কৰ্ম্ম নিষ্ফল ও কৰ্ম্মকৰ্ত্ত • ব্ৰহ্মশ্বাপহারী হয় । লক্ষ্মী শাপ निग्न ठांशंद्र शृंश् श्हेtऊ छगिङ्गां षांन । ठिनि नब्रिज दjांश्-ि यूङ श्हेब्र कtठे काणांङि*ांठ कtब्रन 4द९ ऊांशद्र नरै শ্ৰাদ্ধতপর্ণাদি তৎপিতৃগণ গ্রহণ করেন না । যজমানের দক্ষিণ দিতে বিলম্ব হইলে পুরোহিত দক্ষিণ চাহিবেন । न६5९ छेउtग्नब्रहे नद्रक लांछ'इग्न । मक्रिग्रं 5ांश्tिन श्रङ्ग शनि शक्षभान न। ८मन, उांश ह३:ण• ऊिनि अक्रद१शंद्रौ छूजा १ाञ्छकौ ५५१ निश्छन् उtश्tब्र कूश्लौ।१tहि जम्।।१ धः 4 द: তথায় যমদূতের তাড়নু সহ করিয়া লক্ষবর্ষ বাস করিতে हल्ल । ठ९५८ब्र छ७ण श्हेब्र जाहेष्ठ , श्ञ ७द९ जुन। ব্যাধিযুত্ত্ব ও দরিদ্র হইতে হয়। তাছার পাপে সপ্তম পুরুষ পর্য্যস্ত নিরয়গামী হন। (ব্রহ্মবৈবৰ্ত্ত ) দক্ষিণ যজ্ঞের পত্নী, ফার্ষিকী পূর্ণিমার রাণু মহোৎসবের . দিনে শ্ৰীকৃষ্ণের দক্ষিণাংশ হইতে ইহার উৎপত্তি হয়; এই छछ हे शंद्र नॉम लफ़ि१ ।। & ” “थरक्षा प्रक्रिन्छ। नारी भू:ज१ 5.क्tनन छ१ • e क{ि१i१ कलमाडt tछठjस९ ८६मशि८णां विक्रूई ॥ कृशा कई इ ठtछष जू* शकrाछ रक्रि११ ।। ठ९कईक्नवttधाडि tषtषझद्धनिश: भूम । नॉन नj|जूद्धशt१छj*छ tनt६ शtनtङt२५१ ।। १দুৰ্বে সমর্তীতে ভু দ্বিগুণ। ম শুবে এবং । ४क ब्रारज वाठौtठ छू उद९ *ङ४ग 5 नl। ব্রিরীত্রে তদশগুণ সপ্তাহে দ্বিগুণ স্তত: | মাসে লগা গুণপ্ৰে{ৰু ব্ৰ ক্ষণম{ঞ্চ বৰ্দ্ধতে । म:तर्रमtद्र शकौtठ छू न ब्रिtकtäस१! et३९ षडर् शनशामानं गर्हं मित्रंशं,ंष्ट:१९ ।। * म 5 अक्रथ!'इो ौ न कईोtईहि खुक्लिब झ: । पब्रिाजा दार्थिपूद्धक् tठन श्राtwन (७को । পিতয়ে নৈৰ গৃষ্ণুপ্তি তদন্তং শ্রদ্ধতৰ্পণং। এবং মুরাশ্চ তৎপূজা অঙ্গৰামগ্নির!হতিং । छै:खौ tष्ठौ नव ह: षffठश्विनिश्चूः ष५। द्रः । मार्ण:ब्रन्थशमामाक९ वाष्ठिात्रक खंडिन्ाश्[शश्fनौ पूौिशlw१ बtषं*११ ॥ १६णकर बtनखख षभभूtठन ७ोक्लिष्ठः । ७tड1 छt१९ न छtottश। दाििवभूखt ऋब्रिश क: ॥ नlठtइ९ भू#वॉम् न४ भू#५-क न४अश्रन: ।” - ( बुदैश्नं चङ्कठि५ )